Energiearmoede. Je hoort het steeds vaker op het nieuws of in de politiek. Volgens het CBS hadden in 2024 zo’n 510 duizend huishoudens in Nederland ermee te maken. Dat is ruim 6% van alle huishoudens. Maar wat is energiearmoede precies, en waarom is het een groeiend probleem in Nederland? In deze blog beantwoorden we vijf vragen over energiearmoede.
Wat is energiearmoede?
Energiearmoede betekent dat mensen moeite hebben om hun energierekening te betalen. Vaak komt dit doordat ze een laag inkomen hebben in combinatie met hoge energiekosten of een slecht geïsoleerde woning. Het gevolg: ze moeten noodgedwongen bezuinigen op energie en wonen daardoor minder comfortabel, bijvoorbeeld in een koud of vochtig huis.
Vaak kunnen deze huishoudens ook niet investeren in energiebesparende maatregelen of zonnepanelen, waardoor ze structureel hogere energiekosten houden.
Er zijn twee begrippen die bij energiearmoede horen: de energiequote en de energiekloof. Het percentage van je inkomen dat je kwijt bent aan energie noemen we de energiequote. Daarnaast kan de een makkelijker zijn energierekening betalen dan de ander. En dit terwijl het energieverbruik vaak niet heel veel verschilt. Dat verschil noemen we de energiekloof.
Wie zijn het meest kwetsbaar?
Energiearmoede treft vooral mensen met een laag inkomen, ouderen en huurders van slecht geïsoleerde woningen met verouderde verwarmingssystemen. Daarnaast hebben ze, door hun lagere inkomen, meestal weinig keuzemogelijkheden om hun woning te verduurzamen, omdat ze daar zelf niet in kunnen of mogen investeren. Ze stappen ook niet altijd over van energieleverancier, terwijl dat wel kan, zelfs als je stadswarmte hebt, kun je je stroomleverancier zelf uitkiezen of overstappen.
Wat zijn de oorzaken van energiearmoede?
De afgelopen jaren zijn de energieprijzen enorm gestegen en weer gedaald, maar per saldo wel duurder geworden. Dat komt onder andere door de oorlog in Oekraïne, onzekerheid in de economie en de overstap naar meer duurzame energie. Maar daarnaast zijn er ook problemen die al wat langer spelen op het gebied van het energiegebruik van mensen: achterstallig onderhoud aan huizen, slechte isolatie en de groeiende kloof tussen mensen met een hoger en lager inkomen.
Wat zijn de gevolgen?
Energiearmoede is niet alleen een probleem voor je portemonnee, het heeft ook gevolgen voor je gezondheid. Mensen die hun huis niet goed kunnen verwarmen, kunnen meer last krijgen van luchtwegproblemen of andere gezondheidsklachten. Daarnaast schamen mensen zich vaak voor hun situatie, dus durven ze niet snel om hulp te vragen. Daardoor blijft het probleem soms veel te lang onopgemerkt. Energiearmoede is vaak ‘onzichtbaar’.
Hoe kunnen we energiearmoede aanpakken?
Gelukkig is er steeds meer aandacht voor dit onderwerp. De overheid stelt subsidies beschikbaar voor woningisolatie en energiebesparende maatregelen. Maar deze subsidies zijn voornamelijk voor koophuizen bedoeld en voor gemeenten om lokale initiatieven te ondersteunen. Voor particulieren is er de ISDE (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing). Met deze subsidie kunnen particulieren hun woning verduurzamen als dat mogelijk is (meestal niet bij huurwoningen). Maar er moeten ook grotere stappen gezet worden, zoals:
- Huurhuizen sneller en beter isoleren, vooral de slechtere woningen;
- Zorgen dat iedereen toegang krijgt tot betaalbare én duurzame energie en dus inkomensondersteuning bieden aan mensen die dat hard nodig hebben. Bijvoorbeeld in de vorm van lagere btw of lagere energiebelasting op de energierekening (voor een lager gasverbruik, bijvoorbeeld tot 1000 m3).
Energiearmoede is een maatschappelijk probleem dat niet vanzelf verdwijnt. De energietransitie is pas geslaagd als iedereen mee kan doen. Daarom moeten we ons bewust zijn van de energiekloof en zorgen dat de energiequote voor kwetsbare groepen omlaaggaat.
Latest posts by Hans de Kok (see all)
- 7 tips om te besparen op je gasverbruik - 6 februari 2026
- Goedkoopste energieleverancier februari 2026 - 2 februari 2026
- Lange termijn stroomcontracten duurder, maar gas goedkoper - 9 januari 2026
- Goedkoopste internet- en tv-abonnement in januari 2026 - 5 januari 2026
- Goedkoopste energieleverancier januari 2026 - 5 januari 2026
