Geopolitieke spanningen zetten stroomprijzen onder druk

Amsterdam, 31 maart 2026 – De geopolitieke spanningen zorgen dat er een eind komt aan een lange periode van dalende stroomprijzen. Zo stegen de stroomprijzen voor consumenten met een eenjarig vast energiecontract in maart ten opzichte van februari flink: 23 procent. Belangrijkste oorzaak voor deze opwaartse druk zijn de stijgende gasprijzen, die sterk beïnvloed worden door de oorlog in Iran, concludeert vergelijkingssite Pricewise.

De ontwikkelingen op de gasmarkt zorgen ervoor dat ook stroomprijzen onder druk komen te staan. Dit resulteerde de afgelopen maand in een stijging van 13,5 procent van de kale stroomprijzen voor consumenten die een driejarig vast energiecontract hebben. Tom Schuitemaker, energie-expert bij Pricewise: “Consumenten denken vaak dat stroom en gas los van elkaar staan, maar in werkelijkheid zijn ze sterk met elkaar verbonden. Als gas duurder wordt, zie je dat vrijwel direct terug in de stroomprijs.”

Nauw verbonden

De stijging van stroomprijzen hangt nauw samen met die van gas. Dat komt doordat gascentrales in veel gevallen de prijs van stroom bepalen. “Wanneer gas duurder wordt, stijgen de kosten voor het opwekken van stroom en werkt dit direct door in de tarieven voor consumenten”, zegt Schuitemaker. “Daarnaast speelt onzekerheid op de energiemarkt een grote rol. Door geopolitieke spanningen nemen risico’s toe, en energieleveranciers verwerken deze sneller in hun tarieven. Doordat gas en elektriciteit sterk met elkaar verbonden zijn binnen de energiemarkt werken ontwikkelingen in de gasmarkt daardoor vrijwel direct door in stroommarkt en vice versa.”

Waar de vaste stroomprijzen inmiddels zijn gestegen, waren de variabele stroomprijzen in maart 2026 nog 5,6 procent lager dan de maand daarvoor en 2,9 procent lager dan een jaar geleden. Deze tarieven zijn eind februari, dus nog voor de oorlog, door de leveranciers vastgesteld. Het is de verwachting dat deze in april fors hoger zullen liggen.

Onzekere energiemarkt

Ondanks de recente druk liggen de stroomprijzen over een langere periode nog hoger voor de vaste contracten. Zo is de stroomprijs voor driejarige contracten met 13,9 procent gestegen. Ditzelfde geldt voor de gasprijzen in de driejarige contracten (2,4 procent), al is daar meer volatiliteit zichtbaar.

De oorlog in Iran zorgt voor grote onzekerheid op de energiemarkt. Dit vertaalt zich in oplopende gasprijzen. Hoewel variabele gasprijzen in maart nog minder dan 1 procent lager liggen dan een maand eerder en zelfs 14,6 procent lager dan een jaar geleden, is de recente stijgende trend op de groothandelsmarkt duidelijk zichtbaar. Zo stegen de kale gasprijzen in slechts enkele weken met 45 procent voor vaste energiecontracten voor de periode van één jaar en 21 procent voor de driejarige vaste energiecontracten.

Die ontwikkeling is volgens Schuitemaker niet vreemd en verklaarbaar door de onzekere markt. “We zien dat de energiemarkt razendsnel kan omslaan. Waar stroomprijzen eerder nog daalden, zorgt de stijging van gasprijzen nu weer voor opwaartse druk. De verwachting is dat energieprijzen de komende tijd sterk afhankelijk blijven van geopolitieke ontwikkelingen. Zolang er onzekerheid is over energie-aanvoer, blijven zowel gas- als stroomprijzen gevoelig voor schommelingen.”

Over de barometer energie

Vergelijkingssite Pricewise publiceert iedere maand een barometer energie waarin stroom- en gasprijzen worden geanalyseerd. De maandelijkse barometer biedt een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in de energiemarkt. De gemiddelde maandcijfers zijn gebaseerd op actuele marktdata en interne analyses, zorgvuldig gecontroleerd op betrouwbaarheid door experts. De genoemde mutaties van kale leveringstarieven (ook wel prijzen) zijn anders dan de mutatie(s) van de totale energierekening, omdat deze ook veel andere (systeemdistributie)kostenposten en belastingen of btw beslaat.