AI bij verzekeraars: waarom jouw premie hoger of lager uitvalt

Je betaalt elke maand je verzekeringspremie. Maar hoe die premie precies tot stand komt, weten de meeste mensen niet. En dat wordt er niet transparanter op, want verzekeraars gebruiken namelijk steeds vaker AI om premies te berekenen. Wat betekent dat voor jou als consument?

Waarom gebruiken verzekeraars AI?

Verzekeraars proberen al jaren zo goed mogelijk in te schatten hoe groot de kans is dat iemand schade claimt. Hoe groter die kans volgens de verzekeraar is, hoe hoger de premie. AI helpt verzekeraars om die kans steeds nauwkeuriger te voorspellen.

Vroeger gebeurde dat vooral met eenvoudige gegevens, zoals leeftijd, woonplaats, schadevrije jaren, het aantal kilometers dat je rijdt en het type auto dat je verzekert. Deze gegevens tellen nog steeds mee, maar met AI kunnen verzekeraars nu veel meer gegevens tegelijk analyseren en combineren. Daardoor kan AI bijvoorbeeld ontdekken dat bepaalde automodellen vaker dure schade hebben, dat in sommige straten of wijken meer claims worden ingediend of dat mensen die vaak wisselen van verzekeraar gemiddeld een ander risico vormen.

Ook andere patronen kunnen meewegen, zoals betaalgedrag, eerdere claims, de gekozen dekking of het eigen risico. Zo ontdekken verzekeraars sneller verbanden in grote hoeveelheden data. Daardoor kunnen verzekeraars steeds beter bepalen hoeveel premie iemand moet betalen.

Waarom jouw premie hoger of lager kan uitvallen door AI

Het gebruik van AI heeft voordelen. Mensen die volgens een verzekeraar minder risico lopen, kunnen soms juist een lagere premie krijgen. Maar er zit ook een nadeel aan. AI kijkt niet alleen naar duidelijke factoren, zoals je leeftijd of type auto. Het systeem kan ook verbanden leggen tussen gegevens die voor consumenten onlogisch voelen. Denk aan verschillen tussen woonwijken, hoe vaak iemand verhuist, betaalgedrag of andere gegevens waarvan niet direct duidelijk is waarom ze invloed hebben op de premie.

De Consumentenbond ontdekte bijvoorbeeld in 2022 al dat sommige verzekeraars bij autoverzekeringen andere premies rekenden voor huisnummers mét en zonder lettertoevoeging. Zo kon iemand op nummer 11A meer betalen dan iemand op nummer 11. Volgens de cijfers van een verzekeraar kan daar een verklaring voor zijn, bijvoorbeeld omdat op bepaalde adressen vaker schade wordt geclaimd. Maar voor consumenten voelt zo’n verschil vaak niet logisch en oneerlijk.

(Tekst loopt door onder afbeelding)

Door AI kunnen twee mensen die veel op elkaar lijken toch een andere premie krijgen. Niet alleen bij autoverzekeringen, maar ook bij andere verzekeringen. Daarnaast wordt het lastiger om te begrijpen hoe een premie precies wordt berekend. AI-systemen worden steeds ingewikkelder en leggen soms verbanden die moeilijk uit te leggen zijn.

Toch hoeft AI niet alleen nadelig te zijn. Sommige consumenten kunnen juist profiteren van een lagere premie als zij volgens de data minder risico lopen dan gemiddeld.

Hoe eerlijk is AI bij verzekeringen?

Daarover is steeds meer discussie. Want iets kan volgens cijfers logisch zijn, maar voor consumenten toch oneerlijk voelen. Veel van deze prijsverschillen zijn bovendien niet verboden. Verzekeraars mogen geen onderscheid maken op basis van bijvoorbeeld afkomst of geslacht. Maar AI kan ook andere kenmerken gebruiken die indirect voor grote premieverschillen zorgen.

De verzekeringssector probeert daarom zelf regels op te stellen voor het gebruik van AI. Het Verbond van Verzekeraars werkt bijvoorbeeld met een ethisch kader voor data en AI. Daarbij staan duidelijke uitleg, menselijke controle en vertrouwen centraal.

Verzekeringen vergelijken wordt belangrijker

Doordat verzekeraars steeds vaker hun eigen AI-modellen gebruiken, kunnen premieverschillen tussen verzekeraars groter worden. De ene verzekeraar kan jou daardoor als laag risico zien, terwijl een andere verzekeraar juist een hogere premie rekent.

Veel factoren die invloed hebben op je premie, heb je bovendien niet zelf in de hand. Denk aan je postcode of huisnummer. Juist daarom wordt verzekeringen vergelijken steeds belangrijker. Door dat regelmatig te doen via een prijsvergelijker als Pricewise, voorkom je dat je onnodig te veel betaalt voor dezelfde dekking.

Bio
Latest Posts

Stefan de Gooijer

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door onze verzekeringsexpert Stefan de Gooijer. Stefan is met zijn ervaring en kennis dé expert in verzekeringen. Hij helpt consumenten de beste keuzes te maken als het gaat om verzekeringen. Stefan is regelmatig te gast bij verschillende media om zijn kennis te delen. Zo is Stefan recent bij Radar te gast geweest en heeft hij zijn expertise gedeeld bij o.a. het AD en De Telegraaf