Biomassa: energie met een organische tint

Biomassa is, naast de bekendere vormen als windenergiewaterkracht en zonne-energie, een vorm van groene energie. Het is een overkoepelende term voor energie die is gewonnen uit organisch materiaal. Hoewel ruim 60% van de Nederlandse groene energie wordt opgewekt uit biomassa, wordt toch de "groenheid" van deze bio-energie door velen betwist. Waar bestaat het uit, hoe wordt het opgewekt en wat zijn de discussiepunten?


Biomassa
Energie vergelijken

Wat is biomassa?

Biomassa zijn materialen van een biologische oorsprong, zoals snoeiafval, groente-, fruit- en tuinafval en slib. Dit agrarische afval kan op drie verschillende manieren worden verwerkt tot bio-energie, namelijk door middel van:

  • Verbranding
    Een voorbeeld hiervan is het mee stoken van houtblokken, houtharksel, houtpellets en graan in kolencentrales voor de productie van vooral elektriciteit. Daarnaast kan hout stoken in een open haard ook gezien worden als de opwekking van bio-energie, omdat het stralingswarmte oplevert.
  • Vergisting
    Door anaerobe bacteriën, ofwel bacteriën die zonder zuurstof leven, wordt biomassa afgebroken tot een mix van methaan (CH4) en kooldioxide (CO2). Dit biogas wordt gebruikt voor de opwekking van elektriciteit of kan worden verwerkt tot aardgaskwaliteit en aan het gasnet worden toegevoegd.
  • Vergassing
    In tegenstelling tot vergisting wordt bij vergassing wel wat zuurstof aan het proces toegevoegd. Het gas dat bij vergassing ontstaat, bestaat voornamelijk uit koolmonoxide (CO) en waterstof (H 2). Het gas wat hieruit ontstaat wordt ook wel synthesegas genoemd.

Duurzaam?

Bomen en planten groeien door CO2 (uit de lucht) en water (uit de bodem) om te zetten in biomassa. De energie die hiervoor nodig is, wordt geleverd door de zon. Bij de omzetting van biomassa in bio-energie, zoals hierboven beschreven, komt de CO2 weer vrij. Dit is evenveel als wat de bomen en planten hebben opgenomen tijdens het groeien. Om deze reden wordt het percentage CO2 in de atmosfeer niet verhoogd en draagt het dus niet negatief bij aan het broeikaseffect. Het wordt ook wel de korte koolstofkringloop genoemd.

Groen genoeg?

Ondanks dat het geen negatief heeft op het broeikaseffect, rekent niet iedereen bio-energie tot een vorm van groene energie. Er mag bijvoorbeeld geen sprake zijn van schadelijke milieu-effecten en uitputting van natuurlijke grondstoffen. Hoe duurzaam de verwerking is, ligt vooral aan de techniek waarmee de biomassa wordt omgezet en onder welke voorwaarden. De daadwerkelijke duurzaamheid hangt af van de productie, het vervoer en de verwerking. Zonder deze informatie valt de duurzaamheid nog niet te meten. Wil je weten welke soort energie past het beste bij je persoonlijke situatie?