De groothandelsprijs van gas is sinds eind juni met zo’n 70% gestegen. Ook de stroomprijs liep de afgelopen maanden flink op. Dat komt door verschillende ontwikkelingen die elkaar versterken. Hoe komt dat en wat merk jij daarvan op je energierekening?
Waarom zijn de energieprijzen zo hard gestegen?
De onrust in het Midden-Oosten heeft grote gevolgen voor de wereldwijde gasmarkt. De Straat van Hormuz is door de oorlog al maanden amper te bevaren. Normaal gaat ongeveer een vijfde van al het vloeibare aardgas (lng) ter wereld door deze zeestraat. In Azië ontstaan hierdoor al tekorten. De vraag naar het gas dat nog wel beschikbaar is neemt toe en daarmee stijgt ook de prijs. Dat merken we ook in Europa.
Daar komt bij dat Ras Laffan, de grootste lng-installatie ter wereld en belangrijk voor de gasexport van Qatar, in maart beschadigd raakte bij een Iraanse aanval. Qatar verwacht dat het jaren duurt voordat de installatie weer op volle kracht draait.
Bovenop de scheepvaartproblemen beroept QatarEnergy zich volgens persbureau Bloomberg op overmacht en stopt leveringen tot in oktober, mogelijk tot begin november. Overmacht betekent simpelweg dat een bedrijf door uitzonderlijke omstandigheden zijn afspraken niet kan nakomen. Hierdoor krijgen klanten in Europa en Azië voorlopig geen gas uit Qatar. Voor Europa is dit belangrijk, omdat Qatar een van de grootste leveranciers van lng is.
En de gasvoorraden dan?
Ook de Europese gasvoorraden staan er (nog altijd) minder goed voor. De Nederlandse gasopslagen zijn nu voor ongeveer 45% gevuld. Vorig jaar was dat rond deze tijd 63%. Het doel is om op 1 november op 74% te zitten. Gasunie verwacht dat Nederland dat doel dit jaar niet meer haalt.
Dat komt voor een deel door de hoge gasprijs. De afgelopen maanden was het voor marktpartijen minder aantrekkelijk om duur gas te kopen en op te slaan. Tegelijk zorgt de lage voorraad voor extra onzekerheid. Bij een koude winter gebruiken we meer gas, terwijl we minder voorraad hebben om op terug te vallen. Staatsbedrijf EBN heeft daarom toestemming en subsidie gekregen om extra gas in te kopen, maar de opgelopen achterstand is (te) groot.
Wat is de verwachting voor komende winter?
Analisten van Goldman Sachs en Morningstar waarschuwen dat de lage voorraden en haperende aanvoer bij een koude winter tot een flinke prijspiek kunnen leiden. Senior analist Tancrede Fulop van Morningstar verwacht dat de groothandelsprijs bij een koude winter kan oplopen tot € 90 à € 120 per megawattuur. Ter vergelijking: de prijs ligt nu rond de € 70 per megawattuur en was half februari, voordat de onrust uitbrak, nog ongeveer € 30.
Of het zover komt, is niet te voorspellen. Bij een zachte winter is er minder gas nodig en neemt de druk op de voorraden af. Maar met de huidige lage voorraden en problemen met de aanvoer is de gasmarkt deze winter wel extra gevoelig voor kou en nieuwe verstoringen.
Hoeveel betaal je nu meer als consument?
Dat de groothandelsprijs van gas is rond de 70% gestegen, betekent gelukkig niet dat jij ook 70% meer betaalt. Je gastarief bestaat namelijk niet alleen uit de inkoopprijs van gas. Een groot deel van wat je betaalt zijn vaste kosten: energiebelasting, systeembeheerkosten en vaste leveringskosten. Die veranderen niet mee met de marktprijs. Alleen de kale gasprijs beweegt mee met de marktprijs.
Met een stijgende inkoopprijs stijgen ook de tarieven voor consumenten. De gasprijs liep de afgelopen maanden op van ongeveer € 1,20 naar € 1,50 per m³. Dat is een stijging van ongeveer 25%. Ook stroom werd duurder. De prijs steeg van ongeveer € 0,23 naar € 0,28 per kWh. Dat lijkt met 5 cent misschien weinig, maar is nog altijd een stijging van ruim 20%.
Wat is nu verstandig?
Heb je een vast energiecontract dat nog enige tijd door loopt? Dan hoef je nu niets te doen. Je tarief staat vast zolang je contract loopt en je merkt de huidige prijsstijging dus niet direct.
Loopt je contract binnenkort af of heb je een variabel of dynamisch contract? Dan kan het verstandig zijn om nu alvast te vergelijken. Met een nieuw vast contract zet je je tarieven vast en heb je meer zekerheid voor de winter. Door de sterke concurrentie tussen energieleveranciers zijn er bovendien nog steeds hoge cashbacks. Die kunnen oplopen tot € 500.
Tom Schuitemaker
Latest posts by Tom Schuitemaker (see all)
- Goedkoopste energieleverancier september 2026 - 1 september 2026
- Gas in twee maanden 70% duurder: hoe komt dat? - 31 augustus 2026
- Gasloos wonen: wat kost het en hoe pak je het aan? - 14 augustus 2026
- Energielabel en hypotheek: hoeveel extra kun je lenen in 2026? - 12 augustus 2026
- Hitte en droogte zorgen voor hogere stroomprijzen - 10 augustus 2026
