Je energierekening bestaat uit verschillende onderdelen. Eén daarvan zijn de vaste leveringskosten, ook wel vastrecht genoemd. Dit is een vast bedrag dat je betaalt voor de levering van gas en stroom, ongeacht hoeveel energie je verbruikt. Maar wat is vastrecht precies, waarom betaal je het en hoe hoog zijn deze kosten? Wij leggen het uit.
Energieleveranciers vergelijken
In het kort:
- Vastrecht wordt ook wel vaste leveringskosten genoemd. Dit is een vast bedrag dat je aan je energieleverancier betaalt voor de levering van stroom en gas.
- De hoogte van het vastrecht hangt af van de energieleverancier, maar niet van je energieverbruik.
- Heb je zowel stroom als gas? Dan betaal je voor beide aansluitingen vaste leveringskosten.
- Naast vastrecht betaal je ook variabele leverkosten, systeembeheerkosten, belastingen.
Wat is vastrecht?
Vastrecht is een vast bedrag dat je betaalt aan je energieleverancier voor het leveren van energie. Tegenwoordig wordt hiervoor meestal de term vaste leveringskosten gebruikt.
De hoogte van dit bedrag hangt af van je energieleverancier, maar niet van je energieverbruik. Of je nu veel of weinig stroom en gas gebruikt: het tarief voor vastrecht blijft hetzelfde.
Waarom betaal je vastrecht?
Met het vastrecht dekt een energieleverancier verschillende vaste kosten, zoals administratie, facturatie, klantenservice en contractbeheer. Heb je een energiecontract voor stroom en gas? Dan betaal je vastrecht voor beide aansluitingen. Vaak zie je dit als één totaalbedrag op je energierekening terug.
Deze kosten betaal je altijd, ongeacht hoeveel stroom en/of gas je verbruikt. Het is een vast bedrag per energieleverancier.
Heb je zonnepanelen? Dan kunnen de vaste leveringskosten voor stroom hoger zijn dan voor huishoudens zonder zonnepanelen. Dat komt doordat energieleveranciers extra administratieve werkzaamheden hebben voor het verwerken van teruggeleverde stroom.
Heb je geen gasaansluiting? Dan betaal je ook geen vastrecht gas.
Hoeveel kost vastrecht energie?
De hoogte van het vastrecht verschilt per energieleverancier én soms zelfs per contract. Gemiddeld betaal je in 2026 ongeveer € 7 tot € 11 per maand per product (stroom of gas). Heb je zowel stroom als gas, dan betaal je dus meestal twee keer vaste leveringskosten.
Sommige leveranciers rekenen lage vaste kosten, maar hogere energietarieven. Andere leveranciers doen juist het tegenovergestelde. Kijk daarom altijd naar de totale kosten van een energiecontract en niet alleen naar het vastrecht.
Waaruit bestaat je energierekening verder?
De vaste leveringskosten, oftewel het vastrecht, zijn één onderdeel van je energierekening. Daarnaast betaal je ook andere kosten. Dit zijn soms vaste kosten, maar het kunnen ook variabele kosten zijn.
Gemiddeld bestaat een energierekening voor ongeveer 41% uit leveringskosten, 28% uit netbeheerkosten en 31% uit belastingen. Het vastrecht is dus maar een klein onderdeel van de totale leveringskosten. De exacte verdeling verschilt per huishouden en hangt onder andere af van je energieverbruik, energieleverancier en type energiecontract.
Vaste kosten
Vaste kosten betaal je altijd, ongeacht hoeveel stroom of gas je verbruikt. Hieronder vallen:
Deze kosten betaal je voor bijvoorbeeld de aansluiting op het energienet, administratie en het onderhoud van het netwerk.
Variabele kosten
Variabele kosten hangen af van hoeveel energie je gebruikt. Dit zijn de kosten per kWh stroom en per m3 gas. Gebruik je meer energie? Dan betaal je ook meer variabele kosten, tenzij je een vast energiecontract hebt. Dan betaal je tijdens de looptijd een vast tarief per kWh en m3. Bij een variabel contract kunnen de tarieven meerdere keren per jaar wijzigen en bij een dynamisch energiecontract wijzigt het stroomtarief ieder kwartier of uur en het gastarief elke dag.
Daarnaast betaal je over je energieverbruik ook energiebelasting en btw. Heb je zonnepanelen? Dan kun je ook te maken krijgen met terugleverkosten of een terugleververgoeding.
Hoe hoog deze kosten zijn, hangt af van je energieverbruik, het type contract dat je hebt en de actuele energieprijzen.
Vastrecht en systeembeheerkosten: wat is het verschil?
Vastrecht en systeembeheerkosten zijn beide vaste kosten en worden vaak met elkaar verward. Toch zijn het twee verschillende kostenposten op je energierekening.
| Vastrecht | Systeembeheerkosten |
|---|
| Aan wie betaal je? | Energieleverancier | Systeembeheerder (via je energieleverancier) |
| Waarvoor betaal je? | Administratie, klantenservice, facturatie en contractbeheer | Beheer en onderhoud van het energienet |
| Hangt af van je leverancier? | Ja | Nee |
| Kun je besparen? | Ja, door over te stappen naar energieleverancier met lagere kosten voor vastrecht (kijk ook of je in totaal goedkoper uit bent) | Nee, deze kosten worden vastgesteld door de ACM en verschillen per systeembeheerder. Deze kun je niet zelf kiezen, dit hangt af van je regio. |
Vastrecht energie vergelijken
Wil je de tarieven van vastrecht energie met elkaar vergelijken? Ga naar onze energievergelijker en vul je gegevens in. Klik in het resultaten overzicht bij een deal op ‘tarieven & meer info’. Je ziet dan de vaste leveringskosten voor elektra staan, oftewel het vastrecht elektra. Daarnaast zie je de vaste leveringskosten voor gas staan (vastrecht gas). Deze twee bedragen samen is wat je betaalt voor vastrecht energie. Zo kun je makkelijk vergelijken welke energieleverancier het goedkoopste vastrecht voor energie heeft.
Veelgestelde vragen over vastrecht energie
Wat is het verschil tussen vastrecht en vaste leveringskosten?Er is geen verschil. Vastrecht is de oude benaming voor de vaste leveringskosten. Dit is het vaste bedrag dat je aan je energieleverancier betaalt voor onder andere administratie, klantenservice en contractbeheer. Tegenwoordig gebruiken energieleveranciers meestal de term vaste leveringskosten.
Betaal je vastrecht voor stroom en gas apart?Heb je een energiecontract voor zowel stroom als gas? Dan betaal je voor beide producten vaste leveringskosten. Heb je geen gasaansluiting meer, dan betaal je alleen vastrecht voor stroom.
Kun je besparen op vastrecht?Ja. De hoogte van het vastrecht verschilt per energieleverancier en soms zelfs per energiecontract. Vergelijk daarom niet alleen de tarieven per kWh en m³, maar ook de vaste leveringskosten. Zo krijg je een goed beeld van de totale kosten van een energiecontract.
Energieleveranciers vergelijken