Vast of variabel energiecontract 

---

Vast of variabel energiecontract afsluiten

Verschil tussen een vast, variabel en dynamisch energiecontract 

Er zijn drie soorten energiecontracten: een vast energiecontract, een variabel energiecontract en een dynamisch energiecontract. Je kunt zelfs kiezen voor een combinatie van deze contracten.

Een vast energiecontract 

Bij een vast energiecontract staan de energietarieven gedurende de looptijd van je energiecontract vast. Dit betekent dat je de energieprijs vastzet en altijd hetzelfde energietarief betaalt, ongeacht eventuele schommelingen op de energiemarkt. Wat de looptijd is van je vaste energiecontract, hangt af van de keuze die je maakt. Je kunt kiezen voor vaste contracten met een looptijd van één, twee of drie jaar. Wil je overstappen voordat de looptijd van je contract voorbij is, dan betaal je mogelijk een opzegvergoeding. 

Een variabel energiecontract

Bij een variabel energiecontract kunnen de energietarieven gedurende de looptijd van het contract gewijzigd worden. Je hebt dus een variabele energieprijs. Bijvoorbeeld omdat het inkopen van energie goedkoper of duurder is voor energieleveranciers. Deze tarieven worden doorberekend, waardoor het tarief dat jij voor energie betaalt tussentijds kan wijzigen. Bij de meeste energieleveranciers gebeurt dit meerdere keren per jaar. Je energieleverancier moet je wel minimaal 30 dagen van tevoren informeren over de nieuwe variabele tarieven.  

Bij een variabel contract kun je altijd opzeggen en overstappen naar een ander contract, mits je rekening houdt met de opzegtermijn. 

Een dynamisch energiecontract   

Een dynamisch energiecontract heeft energietarieven die voortdurend veranderen: de stroomprijs wisselt per kwartier of uur en de gasprijs per dag. Deze tarieven zijn gebaseerd op de prijzen op de stroom- en gasbeurs, ook wel de spotmarkt of groothandelsmarkt genoemd. Daar kun je zien wanneer stroom of gas goedkoop is. Je kunt je verbruik hierop afstemmen, door bijvoorbeeld je wasmachine aan te zetten als stroom goedkoop is. 

Welke kosten staan vast en welke zijn variabel?

Op je energierekening staan verschillende kosten.   

• Energietarief: Je betaalt een prijs per kWh stroom en per m³ gas. Bij een vast contract wijzigen deze tarieven niet gedurende de looptijd van je contract, bij een variabel (meerdere keren per jaar) of dynamisch (ieder kwartier, uur of dag) contract wel. 
• Systeemdistributiekosten: deze kosten betaal je aan de distributiesysteembeheerder voor het onderhoud van het energienet en de distributie daarop. Ze zijn voor iedereen gelijk en kunnen eens per jaar wijzigen, per 1 januari.
• Overheidsheffingen en belastingen: de overheid bepaalt een deel van de kosten van je energierekening, zoals energiebelasting en btw.  Deze kosten kunnen ook jaarlijks per 1 januari worden gewijzigd.  

Vast of variabel energiecontract: wat is beter? 

Of je voor een vast of variabel energiecontract moet kiezen, hangt af van je persoonlijke voorkeur en je financiële situatie. Houd je van zekerheid? Dan past een vast contract voor energie misschien het beste bij jou. Wil je meer risico nemen en wil je profiteren als energietarieven dalen? Dan is een variabel energiecontract mogelijk de beste keuze.  

Hieronder lees je de voor- en nadelen van een vast en variabel energiecontract. Zo maak jij de keuze die het beste bij je persoonlijke situatie past.  

Voordelen vast energiecontract 

• Je hebt veel zekerheid en de tarieven voor stroom en gas veranderen niet gedurende de looptijd van je contract;   
  Je hebt financiële stabiliteit en vastigheid, waardoor het plannen van je budget makkelijker wordt. Je maandelijks voorschot wijzigt niet; 
  Bij een contract met een looptijd van 1 jaar kun je elk jaar overstappen en profiteren van cashback-acties.   

Nadelen vast energiecontract 

• Je profiteert niet van dalende energietarieven;   
  Je kunt een vast energiecontract niet zomaar tussentijds opzeggen binnen de looptijd, dan betaal je mogelijk een opzegvergoeding;   
  Je profiteert bij een vast contract met een looptijd van twee of drie jaar niet ieder jaar van aanbiedingen.   

Voordelen variabel energiecontract 

• Je profiteert als de energietarieven dalen en kunt hierdoor besparen op je energierekening; 
• Je kunt overstappen van energiecontract wanneer jij wilt, mits je rekening houdt met de opzegtermijn. Je betaalt geen opzegvergoeding. 

Nadelen variabel energiecontract 

• Je hebt minder zekerheid; 
• Je weet vooraf niet wat je precies betaalt voor je energie de aankomende perioden; 
• Je betaalt meer als de energietarieven stijgen.  

Moet ik een vast of variabel energiecontract kiezen? 

Bij de keuze tussen een vast, variabel of dynamisch energiecontract is het ook slim om vooruit te kijken.  De marktprijzen voor gas en stroom blijven sterk gevoelig voor geopolitieke spanningen, het weer en internationale ontwikkelingen.  Is dit een risico wat je niet kunt overzien of wil je niet dat het invloed heeft op je portemonnee? Zet dan je energieprijs vast met een vast energiecontract. 

Vast of variabel contract met zonnepanelen?

Heb je zonnepanelen of wil je binnenkort zonnepanelen aanschaffen? Houd hier dan rekening mee als je een nieuw energiecontract gaat afsluiten. Sommige energieleveranciers bieden namelijk geen 3-jarige vaste energiecontracten aan als je zonnepanelen hebt. 

Ook is het goed om te kijken naar je eigen stroomverbruik, want die verandert als je zonnepanelen hebt. Je mag stroom die je teruglevert aan het net wegstrepen tegen je eigen verbruik. Dat heet salderen. Bij een vast of variabel energiecontract maakt minder uit op welk moment je stroom opwekt of gebruikt. Je krijgt voor je teruggeleverde stroom namelijk dezelfde waarde als wat je betaalt voor stroom die je afneemt. Daar staat tegenover dat je wel in bijna alle gevallen terugleverkosten betaalt voor de stroom die je in het net stopt. Die kunnen behoorlijk uiteenlopen per energieleverancier. Je doet er goed aan zo min mogelijk terug te leveren en zoveel mogelijk van je eigen opgewekte zonnestroom zelf te verbruiken. 

Bij een dynamisch energiecontract werkt dit anders. De stroomprijs wisselt per kwartier of uur en is vaak het laagst midden op de dag, precies op het moment dat zonnepanelen het meeste opwekken. Dat is ook logisch, want juist dan is er dus veel stroom beschikbaar. En hoe meer aanbod, hoe lager de prijs. Lever je op deze momenten stroom terug, dan krijg je daar relatief weinig of niets voor. Bij een negatief tarief moet je zelfs betalen. Een dynamisch contract is daarom vooral gunstig als je een groot deel van je opgewekte stroom direct zelf gebruikt, bijvoorbeeld met een elektrische auto of warmtepomp. 

Salderingsregeling stopt in 2027

Goed om te weten: vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Dat betekent dat teruggeleverde stroom niet meer wordt verrekend tegen je verbruik op jaarbasis. Kort gezegd vervalt het voordeel op de energiebelasting. Je krijgt dan alleen een terugleververgoeding. Daardoor wordt het moment waarop je stroom gebruikt belangrijker en wordt het vooral belangrijker om zoveel mogelijk stroom zelf te verbruiken. Hiermee dalen namelijk de terugleverkosten. Hoe minder je teruglevert, hoe beter. Want hoe meer opgewekte zonnestroom je zelf gebruikt, hoe lager je stroomverbruik én je energiekosten worden. Daarnaast lever je minder stroom terug aan het net, waardoor je ook minder terugleverkosten betaalt. Bij het kiezen van een energiecontract is het dan verstandig om ook naar de terugleverkosten en, in het geval je veel teruglevert, ook naar de terugleververgoedingen te kijken.  
 
Vul in onze energievergelijker in dat je zonnepanelen hebt. Geef ook aan hoeveel stroom je verwacht terug te leveren. Hier wordt dan rekening mee gehouden in de vergelijking. Tip: gebruik de iDIN-vergelijking, zodat je niet alleen je verbruik maar ook teruglevering ophaalt over de afgelopen 12 maanden. Handig: je haalt ook direct je contracteinddatum op, zodat je de juiste startdatum kunt invullen. 

Vast of variabel energiecontract in 2026 afsluiten

Is de looptijd van je huidige energiecontract bijna verstreken of wil je tussentijds een nieuw energiecontract afsluiten? Vergelijk energiecontracten voordat je een vast of variabel energiecontract afsluit. Zo weet je zeker dat je het energiecontract kiest dat het beste bij jouw persoonlijke situatie past.  

Meer weten over vast of variabel energiecontract? 

Wil je meer weten over de verschillende energiecontracten? Of over de vaste of variabele tarieven van energie? Neem dan een kijkje tussen onze veelgestelde vragen over energie.