Vast of variabel energiecontract: wat kies je in 2027?

Een vast of variabel energiecontract kies je op basis van één vraag: wil je zekerheid of flexibiliteit? Als je je energieprijs vastzet, blijft je tarief 1, 2 of 3 jaar gelijk. Een variabel tarief kan meerdere keren per jaar stijgen of dalen, maar je zegt het contract op zonder opzegvergoeding. Wat is beter: vast of variabel? Dat hangt af van je energieverbruik, financiële situatie en hoeveel risico je wilt nemen. We leggen de verschillen uit en helpen je kiezen welk energiecontract bij jou past.

---

---

---

Wat is het verschil tussen een vast en variabel energiecontract?

Het grootste verschil zit in hoe vaak je tarief per kWh en per m³ verandert. Dat bepaalt hoeveel zekerheid je hebt over je maandbedrag.

	Vast	Variabel	Wat betekent dit voor jou?
Energietarief	Vast tijdens de looptijd	Kan meerdere keren per jaar wijzigen	Bij vast blijft je tarief gelijk. Bij variabel kunnen je energiekosten stijgen of dalen.
Looptijd	1 tot 3 jaar	Onbepaalde tijd	Met vast leg je je voor 1 tot 3 jaar vast. Bij variabel blijf je flexibel.
Zekerheid over tarieven	Hoog	Minder	Wil je zekerheid over je tarieven? Dan past vast beter bij je.
Profiteren van prijsdalingen	Niet tijdens de looptijd	Mogelijk	Met variabel kun je profiteren van lagere tarieven. Bij vast betaal je hetzelfde tarief.
Tussentijds opzeggen	Mogelijk met opzegvergoeding	Zonder opzegvergoeding	Wil je makkelijk kunnen overstappen? Met variabel betaal je geen opzegvergoeding.

 

Een vast energiecontract

Bij een vast energiecontract staan de energietarieven gedurende de looptijd van je contract vast. Je kunt de energieprijs vastzetten voor één, twee of drie jaar. Je betaalt dan hetzelfde leveringstarief per kWh stroom en m³ gas, ook als de marktprijzen stijgen of dalen. Een vast contract geeft je dus meer zekerheid over je energiekosten. Wil je overstappen voordat je contract afloopt? Dan betaal je een opzegvergoeding.

Een variabel energiecontract

Bij een variabel energiecontract kunnen de energietarieven tijdens de looptijd veranderen. Bijvoorbeeld omdat het inkopen van energie goedkoper of duurder wordt voor energieleveranciers. Bij de meeste leveranciers wijzigen de tarieven meerdere keren per jaar.

Je energieleverancier moet je minimaal 30 dagen van tevoren informeren over een tariefwijziging. Een voordeel van een variabel contract is dat je flexibel blijft. Je stapt over naar een ander energiecontract zonder dat je een opzegvergoeding betaalt. Houd wel rekening met de opzegtermijn.

Derde optie: een dynamisch energiecontract

Er is ook nog een derde optie: een dynamisch energiecontract. Daarbij volgt je tarief de groothandelsmarkt. Voor stroom verandert de prijs per uur of per kwartier, voor gas per dag. Dalen de prijzen, dan profiteer je daar direct van. Stijgen ze, dan betaal je ook direct meer. Je maandbedrag schommelt daardoor meer dan bij vast of variabel. Net als een variabel contract heeft een dynamisch contract geen einddatum en zeg je het op zonder opzegvergoeding.

Een dynamisch contract is interessant als je je stroomverbruik kunt verschuiven naar goedkope uren. Denk aan het laden van je elektrische auto, je warmtepomp laten draaien of stroom opslaan in een thuisbatterij. Kun je dat niet, dan heb je minder zekerheid zonder er veel voor terug te krijgen.

Welke energiekosten staan vast en welke zijn variabel?

Ook met een vast energiecontract staat niet je hele energierekening vast. Je betaalt namelijk verschillende kosten:

• Energietarieven: je betaalt een prijs per kWh stroom en m³ gas. Deze verschillen per leverancier en contract. Bij een vast contract blijven de leveringstarieven gelijk tijdens de looptijd. Bij een variabel contract kunnen ze veranderen.
• Vaste leveringskosten: dit zijn de vaste kosten die je energieleverancier rekent, ongeacht hoeveel energie je verbruikt. Ook deze kosten verschillen per leverancier en contract. Bij een vast contract liggen de vaste leveringskosten bij de meeste leveranciers ook vast tijdens de looptijd. Check dit in de contractvoorwaarden. Bij een variabel contract kan je leverancier de vaste leveringskosten tussentijds aanpassen.
• Systeembeheerkosten: deze betaal je voor het transport van stroom en gas naar je woning. De hoogte hangt onder andere af van je systeembeheerder en aansluiting. Deze kosten wijzigen elk jaar per 1 januari.
• Overheidsheffingen en belastingen: de overheid bepaalt onder andere de energiebelasting en btw. De energiebelasting wijzigt elk jaar per 1 januari.

Een vast energiecontract betekent dus niet dat je totale energierekening of maandelijkse termijnbedrag nooit verandert. Je uiteindelijke kosten hangen ook af van je energieverbruik en eventuele wijzigingen in belastingen en systeembeheerkosten.

Wat is beter: een vast of variabel energiecontract?

Een vast en variabel energiecontract hebben allebei voor- en nadelen. Met een vast contract weet je welk leveringstarief je tijdens de looptijd betaalt, terwijl je met een variabel contract flexibeler blijft. Hieronder zetten we de belangrijkste voor- en nadelen op een rij.

Voor- en nadelen vast energiecontract

Voordelen

• Je hebt zekerheid over je leveringstarieven tijdens de looptijd.
• Je bent beschermd tegen stijgende leveringstarieven.
• Je kunt je energiekosten beter inschatten en je budget makkelijker plannen.
• Bij een jaarcontract vergelijk je na afloop opnieuw energiecontracten en profiteer je van cashbackacties.

Nadelen

• Je profiteert tijdens de looptijd niet van dalende leveringstarieven.
• Bij tussentijds opzeggen betaal je een opzegvergoeding.
• Bij een contract van twee of drie jaar stap je niet ieder jaar opnieuw over. Daardoor profiteer je niet van een goedkoper energiecontract of een cashbackactie.

Voor- en nadelen variabel energiecontract

Voordelen

• Je profiteert van dalende energietarieven als je leverancier de prijzen verlaagt.
• Je stapt over naar een ander contract zonder opzegvergoeding te betalen.
• Je zit niet vast aan een contract met een vaste einddatum.

Nadelen

• Je hebt minder zekerheid over je toekomstige energietarieven.
• Je energiekosten kunnen stijgen als je leverancier de tarieven verhoogt.
• Je weet vooraf niet precies hoeveel je de komende maanden aan energie betaalt.

Welk energiecontract past bij mijn situatie?

Welk energiecontract het beste bij je past, hangt af van hoeveel zekerheid je wilt en hoeveel risico je kunt nemen. Ook de ontwikkeling van de energieprijzen speelt een rol. Benieuwd wat de komende jaren mogelijk brengen? Lees dan onze verwachting van de energieprijzen voor 2026 en 2027.

Kies voor een vast energiecontract als:

• Je zekerheid wil over je energietarieven.
• Je onverwachte prijsstijgingen wilt voorkomen.
• Je verwacht langere tijd bij dezelfde energieleverancier te blijven.

Kies voor een variabel energiecontract als:

• Je flexibel wilt blijven en makkelijk wilt kunnen overstappen.
• Je het risico op stijgende energietarieven kunt dragen.
• Je wilt kunnen profiteren als je leverancier de tarieven verlaagt.

Wanneer is een dynamisch energiecontract interessant?

Naast vast en variabel kun je ook kiezen voor een dynamisch energiecontract. Hierbij bewegen de tarieven direct mee met de energiemarkt. De stroomprijs verandert per kwartier of uur en de gasprijs dagelijks.

Een dynamisch contract kan interessant zijn als je je stroomverbruik kunt aanpassen aan goedkope momenten, bijvoorbeeld wanneer je een elektrische auto thuis oplaadt. Houd er wel rekening mee dat de prijzen sterk kunnen schommelen.

Tip: Vergelijk niet alleen de prijs per kWh of m³, maar ook de vaste leveringskosten, eventuele cashback en de totale verwachte jaarprijs. Bij Pricewise staat het goedkoopste energiecontract voor jouw situatie automatisch bovenaan.

Vast of variabel energiecontract met zonnepanelen?

Heb je zonnepanelen of wil je ze binnenkort aanschaffen? Dan zijn er extra aandachtspunten bij het kiezen van een energiecontract. Sommige energieleveranciers bieden bijvoorbeeld geen driejarige vaste contracten aan als je zonnepanelen hebt.

Tot en met 31 december 2026 kun je de stroom die je teruglevert aan het net nog wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Dat heet salderen. Bij een vast of variabel energiecontract maakt het daardoor voor de gesaldeerde stroom minder uit wanneer je stroom opwekt of verbruikt.

Wel rekenen energieleveranciers terugleverkosten. Die verschillen per leverancier. Daarom is het verstandig om zoveel mogelijk van je opgewekte zonnestroom direct zelf te gebruiken.

Bij een dynamisch energiecontract werkt dit anders. De stroomprijs is vaak laag op zonnige momenten, wanneer veel zonnepanelen stroom opwekken. Daardoor ontvang je op die momenten soms weinig voor teruggeleverde stroom. De marktprijs kan zelfs negatief worden. Hoewel de terugleververgoeding volgens de Energiewet niet negatief mag zijn, kan terugleveren door eventuele terugleverkosten alsnog geld kosten.

Wat verandert er voor zonnepanelen in 2027?

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Je kunt teruggeleverde stroom dan niet meer wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Je ontvangt nog wel een terugleververgoeding. Tot 2030 moet deze minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen (zonder energiebelasting en btw).

Sluit je in 2026 een vast energiecontract af dat doorloopt in 2027? Controleer dan welke voorwaarden vanaf 2027 gelden. Let vooral op de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten.

Vul in onze energievergelijker in dat je zonnepanelen hebt en hoeveel stroom je verwacht terug te leveren. Hier houden we rekening mee in de vergelijking.

Vast of variabel energiecontract vergelijken in 2027

Loopt je huidige energiecontract binnenkort af of wil je overstappen? Dan is het verstandig om verschillende contracten naast elkaar te leggen. De goedkoopste keuze hangt niet alleen af van het type contract, maar ook van je energieverbruik, eventuele zonnepanelen en de actuele aanbiedingen.

Via Pricewise vergelijk je eenvoudig energiecontracten. Zo zie je welke vaste, variabele en dynamische contracten beschikbaar zijn en welke het beste aansluiten bij jouw wensen en verbruik.

Veelgestelde vragen over vast of variabel energiecontract

Is het verstandig om je energie in 2027 vast te zetten?
Dat hangt af van de actuele tarieven en hoeveel zekerheid je wilt. Met een vast contract bescherm je jezelf tegen stijgende leveringstarieven, maar profiteer je tijdens de looptijd niet van prijsdalingen. Niemand kan vooraf met zekerheid voorspellen welke keuze uiteindelijk het goedkoopst is.

Is een vast of variabel energiecontract goedkoper?
Dat verschilt per leverancier en aanbieding. Een vast contract kan op het moment van afsluiten goedkoper of duurder zijn dan een variabel contract. Bij een variabel contract hangt de uiteindelijke prijs ook af van toekomstige tariefwijzigingen. Vergelijk daarom altijd de totale verwachte jaarprijs.

Kan ik van een variabel naar een vast energiecontract overstappen?
Ja, met een variabel energiecontract kun je overstappen naar een vast contract zonder dat je een opzegvergoeding betaalt. Houd wel rekening met de opzegtermijn van je huidige leverancier.

Wat gebeurt er als mijn vaste energiecontract afloopt?
Als je vaste contract afloopt en je geen nieuw contract afsluit, ga je over op een contract met variabele tarieven. Deze zijn vaak hoger dan de tarieven die je eerder betaalde. Vergelijk daarom op tijd nieuwe aanbiedingen.

Is een vast energiecontract verstandig met zonnepanelen?
Dat kan, maar het is belangrijk om ook de terugleververgoeding en terugleverkosten te vergelijken. Vanaf 1 januari 2027 stopt bovendien de salderingsregeling. Controleer daarom bij het afsluiten van een contract alle tarieven en de terugleververgoeding.
 

Wil je meer weten over energiecontracten en energietarieven? Bekijk dan onze veelgestelde vragen over energie.