Vanaf 2029 verandert waarschijnlijk hoe je nettarieven voor stroom betaalt. Een deel van de kosten wordt dan afhankelijk van hoeveel stroom je van het net gebruikt én op welk moment je dat doet. Systeembeheerders hebben daarvoor een voorstel ingediend. Als de Autoriteit Consument & Markt (ACM) instemt en de invoering volgens planning verloopt, kunnen de nieuwe nettarieven vanaf 1 januari 2029 gelden.
In het kort:
- Vanaf 2029 wordt een deel van de nettarieven waarschijnlijk tijdsafhankelijk.
- Niet alleen je stroomverbruik, maar ook het tijdstip waarop je stroom gebruikt telt mee.
- Winteravonden worden naar verwachting het duurst, terwijl overdag in de zomer juist lage tarieven gelden.
Wat zijn tijdsafhankelijke nettarieven?
Tijdsafhankelijke nettarieven zijn kosten voor het systeembeheer (voorheen: netbeheer) die verschillen per moment van de dag en per seizoen. Nu betaal je voor het gebruik van het stroomnet een vast bedrag per jaar. Voor stroom is dat ongeveer € 445 tot € 500 per jaar (ongeveer € 37 tot € 42 per maand inclusief btw), afhankelijk van je regio en systeembeheerder.
Vanaf 2029 hangt mogelijk een deel van deze kosten af van hoeveel stroom je gebruikt en op welk moment. Het gaat alleen om de systeembeheerkosten. Deze staan los van de stroomprijs die je aan je energieleverancier betaalt.
Heb je ook een gasaansluiting? Dan betaal je daarnaast aparte systeembeheerkosten voor gas. Die vallen niet onder het voorstel voor tijdsafhankelijke nettarieven.
Voor wie gelden de tijdsafhankelijke nettarieven?
Het voorstel geldt voor huishoudens en andere kleinverbruikers met een elektriciteitsaansluiting van maximaal 3 x 80 ampère. Vrijwel alle Nederlandse huishoudens hebben zo'n kleine aansluiting. Ook een deel van de zzp'ers en kleinere bedrijven valt hieronder. Voor grote zakelijke aansluitingen gelden andere regels.
Waarom zijn tijdsafhankelijke nettarieven nodig?
Het Nederlandse stroomnet raakt steeds voller (netcongestie). Dat komt doordat steeds meer huishoudens tegelijkertijd stroom afnemen én terugleveren. Met variabele nettarieven willen systeembeheerders mensen stimuleren om hun stroomverbruik beter over de dag te spreiden.
Een hogere stroomvraag ontstaat onder meer door:
- Elektrische auto's;
- Warmtepompen;
- Elektrische kookplaten;
- Airco's die ook kunnen verwarmen.
Ook teruglevering speelt een rol. Op zonnige dagen leveren veel huishoudens met zonnepanelen tegelijkertijd grote hoeveelheden stroom terug aan het elektriciteitsnet. Daardoor kan het net eveneens overbelast raken.
Thuisbatterijen helpen om het elektriciteitsnet minder te belasten. Ze slaan overtollige zonnestroom tijdelijk op, zodat deze later gebruikt kan worden in plaats van direct terug te leveren. Tegelijkertijd kunnen thuisbatterijen ook nieuwe pieken veroorzaken. Als veel batterijen tegelijkertijd goedkope stroom van het net afnemen om op te laden, kan dat juist voor extra belasting zorgen.
Hoe werken de tijdsafhankelijke nettarieven?
In het voorstel blijft ongeveer één derde van de systeembeheerkosten vast. Dat zijn kosten voor onder andere je aansluiting en elektriciteitsmeter. De overige twee derde wordt afhankelijk van hoeveel stroom je gebruikt en op welk moment.
Betaal je straks bijvoorbeeld € 600 per jaar aan systeembeheerkosten voor elektriciteit, dan blijft ongeveer € 200 een vast bedrag. De overige € 400 hangt af van:
- Hoeveel stroom je gebruikt;
- Wanneer je stroom gebruikt;
- Het seizoen.
Daarvoor worden verschillende tijdsblokken met verschillende tarieven gebruikt.
Winter (1 oktober tot en met 31 maart)
Tijdens de winter moeten de hoogste tarieven gelden tussen 16.00 en 23.00 uur. Dat zijn de uren waarop veel huishoudens thuis zijn, koken, de verwarming gebruiken en elektrische auto's opladen. Rustigere uren krijgen juist een lager nettarief.
Zomer (1 april tot en met 30 september)
In de zomer verschuift het piekmoment naar de avond. Tussen 19.00 en 24.00 uur gelden de hoogste tarieven, dat zijn de uren waarop zonnestroom wegvalt en het stroomverbruik thuis oploopt. Tussen 10.00 en 17.00 uur zijn de tarieven juist het laagst. Dat zijn de uren waarop zonnepanelen op volle kracht draaien en het stroomnet minder belast is.
Welke apparaten kun je slim plannen?
Niet ieder apparaat kun je op een ander moment gebruiken. Sommige apparaten kun je eenvoudig automatisch laten draaien op momenten waarop de nettarieven lager zijn. Andere apparaten zijn juist afhankelijk van het moment waarop je ze nodig hebt.
Apparaten die je makkelijk kunt plannen
Apparaten zoals de vaatwasser, wasmachine en droger kun je vaak zonder problemen een paar uur later laten draaien. Veel moderne apparaten hebben een timer of zijn via een app in te stellen, zodat ze automatisch starten op een voordelig moment.
Ook het opladen van een elektrische auto is meestal goed te plannen. Met een slimme laadpaal of de instellingen van de auto kun je het laden automatisch laten beginnen wanneer de nettarieven lager zijn. Hetzelfde geldt voor het opladen van een thuisbatterij, die op goedkope momenten stroom kan opslaan zodat je deze later kan gebruiken.
Apparaten die minder flexibel zijn
Sommige apparaten kun je minder makkelijk uitstellen. Een warmtepomp verwarmt je woning of zorgt voor warm water wanneer dat nodig is. Ook een airco die gebruikt wordt om te verwarmen draait vaak juist tijdens koude winteravonden, wanneer de nettarieven naar verwachting het hoogst zijn.
Daarnaast staan een koelkast en vriezer continu aan en kun je koken of verlichting meestal niet verplaatsen naar een ander moment van de dag. Voor deze apparaten zijn de mogelijkheden om te besparen met tijdsafhankelijke nettarieven daarom beperkt.
Wat betekenen de nieuwe nettarieven voor huishoudens met een warmtepomp?
Huishoudens met een warmtepomp zullen relatief meer merken van de nieuwe nettarieven. Een warmtepomp gebruikt namelijk juist veel stroom tijdens koude winterdagen. Dat valt samen met de uren waarop de netbelasting het hoogst is.
Toch blijft een warmtepomp in veel situaties voordeliger dan verwarmen met aardgas. Een warmtepomp zet elektriciteit namelijk veel efficiënter om in warmte dan een cv-ketel aardgas omzet. Bovendien vervallen bij een volledig elektrische warmtepomp vaak de vaste kosten voor een gasaansluiting. Ook wordt verwacht dat aardgas de komende jaren duurder wordt, onder meer door de invoering van ETS2, waarbij huishoudens indirect gaan meebetalen aan de CO2-uitstoot van fossiele brandstoffen, en de bijmengverplichting voor groen gas, waardoor energieleveranciers geleidelijk meer duurzaam gas moeten leveren.
Wanneer gaan de nieuwe nettarieven in?
De invoering van de tijdsafhankelijke nettarieven is nog niet definitief. Netbeheer Nederland heeft hiervoor een voorstel ingediend bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Als de ACM het voorstel goedkeurt, ziet de planning er als volgt uit:
- 2026: de ACM beoordeelt het voorstel en neemt naar verwachting een definitief besluit.
- 2027 en 2028: systeembeheerders, energieleveranciers en andere partijen passen hun systemen en processen aan om het nieuwe tariefstelsel mogelijk te maken.
- 1 januari 2029: de beoogde invoeringsdatum van de tijdsafhankelijke nettarieven.
Tot de invoering kunnen de tijdsblokken, tariefniveaus en andere onderdelen van het voorstel nog wijzigen.
Let op: de beoogde invoering op 1 januari 2029 is afhankelijk van de verdere besluitvorming. Netbeheer Nederland heeft aangegeven dat twee ministerïele regelingen – de Meetregeling en de Regeling gegevensuitwisseling Energiewet – uiterlijk op 1 december 2026 definitief moeten zijn. Gebeurt dat niet, dan kan de invoering van de tijdsafhankelijke nettarieven volgens de netbeheerders doorschuiven naar 1 januari 2030.
Energie vergelijken blijft belangrijk
De nieuwe nettarieven veranderen niets aan het feit dat energieleveranciers verschillende stroomprijzen en voorwaarden hanteren. Door regelmatig energiecontracten te vergelijken, kun je besparen op je energiekosten.
Stap over van energieleverancier en ontvang tot € 500 cashbackVeelgestelde vragen over tijdsafhankelijke nettarieven
Wat zijn tijdsafhankelijke nettarieven?Tijdsafhankelijke nettarieven zijn systeembeheerkosten die verschillen per tijdstip van de dag en per seizoen. Wie stroom gebruikt tijdens drukke momenten op het stroomnet betaalt meer dan iemand die zijn verbruik spreidt.
Gaan de nieuwe nettarieven al in 2028?Nee. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2029. In 2028 worden vooral systemen en processen voorbereid.
Betaalt iedereen straks meer?Niet per se. Huishoudens die weinig stroom gebruiken of hun verbruik kunnen verplaatsen naar rustige momenten, kunnen juist minder betalen dan huishoudens die veel stroom gebruiken tijdens piekuren.