Verwachting energieprijzen 2026

Verwachting gasprijzen 2026

Volgens energie-expert Tom Schuitemaker lijken de extreme prijsstijgingen tijdens de energiecrisis van 2022 achter ons te liggen. Dat komt onder meer doordat Europa inmiddels beter voorbereid is op verstoringen dan tijdens de energiecrisis van 2022. Gas wordt uit meerdere landen geïmporteerd en de Europese gasvoorraden worden eerder aangevuld. Wel blijft de energiemarkt gevoelig voor internationale ontwikkelingen. 

In maart 2026 liepen de gasprijzen snel op door de oorlog tussen Israël en Iran en de dreiging van een blokkade van de Straat van Hormuz, een belangrijke route voor het transport van vloeibaar aardgas (LNG). Op het hoogtepunt van de spanningen lagen de kosten voor een nieuw eenjarig vast energiecontract gemiddeld ongeveer € 60 per maand hoger dan vóór de onrust begon. Eind juni daalden de gasprijzen tijdelijk na een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran. Die daling bleek echter van korte duur. In juli liepen de prijzen opnieuw op nadat het bestand mislukte. De Europese gasprijs op de TTF-beurs bereikte daarbij zelfs een hoger niveau dan tijdens de piek in maart en stond op het hoogste niveau sinds januari 2023.

Voor de rest van 2026 verwacht Tom Schuitemaker dat de gasprijs gevoelig blijft voor internationale ontwikkelingen. Als de spanningen in het Midden-Oosten afnemen, kunnen de prijzen weer dalen. Nieuwe geopolitieke onrust of verstoringen in de aanvoer van LNG kunnen de gasprijs juist opnieuw opdrijven.

Als we kijken naar de verwachting van de energieprijzen op de lange termijn, is de kans klein dat de prijzen terugkeren naar het niveau van vóór de energiecrisis in 2022. Vanaf 2027 kunnen de gasprijzen verder stijgen door de verplichte bijmenging van groen gas. Energieleveranciers moeten dan een deel van het aardgas vervangen door duurzamer groen gas, wat extra kosten met zich meebrengt. 

Vanaf 1 januari 2028 komt daar een nieuwe Europese CO₂-heffing (ETS-2) bij. Deze heffing wordt betaald door energieleveranciers en doorberekend aan consumenten. De extra kosten worden momenteel geschat op ongeveer 10 cent per m³ gas en kunnen richting 2030 oplopen tot ongeveer 17 cent per m³. Bij meerjarige energiecontracten die doorlopen na 1 januari 2028 kunnen deze verwachte ETS-2-kosten nu al deels zijn verwerkt in het tarief. 

Verwachting stroomprijzen 2026

Net als de gasprijzen blijven ook de stroomprijzen in 2026 schommelen, volgens energie-expert Tom Schuitemaker. Dat komt vooral doordat stroom en gas nog altijd sterk met elkaar verbonden zijn. Een groot deel van de Europese elektriciteit wordt opgewekt met gascentrales. Wanneer de gasprijs stijgt door internationale spanningen, stijgt de stroomprijs mee. 

Dat zagen we ook in 2026. In maart stegen de stroomprijzen door de oorlog tussen Israël en Iran en de oplopende gasprijzen. Eind juni volgde een korte daling na een tijdelijk staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran. In juli liep de stroomprijs opnieuw op nadat het bestand geen stand hield en de gasprijzen weer stegen.

Voor de rest van 2026 verwacht Tom Schuitemaker dat de stroomprijs blijft schommelen. De ontwikkeling van de gasprijs speelt daarbij een belangrijke rol. Daarnaast blijven geopolitieke spanningen, waaronder de oorlog in Oekraïne en onrust in het Midden-Oosten, invloed houden op de elektriciteitsprijs.

Tegelijkertijd verandert de stroommarkt snel. Er komt steeds meer zonne- en windenergie beschikbaar, waardoor stroom op sommige momenten goedkoop of zelfs negatief geprijsd kan zijn. Aan de andere kant groeit de vraag naar elektriciteit door elektrische auto's, warmtepompen en elektrisch koken. 

Ook raakt het stroomnet op steeds meer plekken voller. Systeembeheerders investeren daarom in uitbreiding van het elektriciteitsnet. Deze kosten worden uiteindelijk deels doorberekend aan huishoudens. 

De verwachting is daarom dat stroomprijzen de komende jaren blijven schommelen. Meer zonne- en windenergie zorgt regelmatig voor lage prijzen, maar een groeiende vraag naar stroom, investeringen in het elektriciteitsnet en geopolitieke spanningen kunnen de energierekening juist weer verhogen.  

Hoe wordt de energieprijs bepaald?

De energieprijzen voor gas en stroom worden bepaald door vraag en aanbod. Daarnaast zijn er andere factoren die invloed hebben op hoe de energieprijzen zich gaat ontwikkelen.

• Grondstofprijzen: voor het opwekken van energie zijn verschillende grondstoffen nodig, zoals aardgas, steenkool en olie. Stijgen de prijzen van deze grondstoffen, dan werkt dat vaak door in de energieprijzen voor consumenten. 
• Het weer: het weer heeft grote invloed op de energieprijzen. In een koude winter stijgt de vraag naar gas, waardoor de gasprijs zal oplopen. Bij weinig zon en wind is er minder duurzame stroom beschikbaar, waardoor de stroomprijs hoger zal worden. Bij veel zon en wind is er juist meer duurzame stroom beschikbaar, waardoor de stroomprijs zal dalen. 
• Internationale spanningen: conflicten en geopolitieke spanningen hebben direct effect op de energiemarkt. Denk aan de oorlog in Oekraïne of onrust in het Midden-Oosten. Problemen met gasleveringen of het transport van gas zorgen vaak voor snelle prijsstijgingen. 
• Vraag naar energie wereldwijd: de wereldwijde vraag naar energie speelt een grote rol. Als landen zoals China meer gas inkopen, zal dat de prijs in Europa opdrijven.  
• Gasvoorraden in Europa: hoe goed de Europese gasvoorraden gevuld zijn, bepaalt mede de prijs. Zijn de voorraden laag, bijvoorbeeld na een koude winter, dan stijgt de gasprijs sneller. Goed gevulde voorraden zorgen voor meer stabiliteit. 
• Groei van duurzame energie: er is steeds meer zonne-energie en wind-energie beschikbaar. Dat zorgt op sommige momenten voor een groot aanbod, waardoor de stroomprijs laag of zelfs negatief kan zijn. Bij weinig aanbod van zonne- of windenergie en veel vraag, zullen de energieprijzen weer stijgen.  
• Belastingen en systeembeheerkosten: een groot deel van je energierekening bestaat uit belastingen en systeembeheerkosten (voorheen netbeheerkosten). Deze worden vastgesteld door de overheid en systeembeheerders en hebben direct invloed op wat je uiteindelijk betaalt, ongeacht de marktprijs. 

Dit is er in 2026 al veranderd voor energie

In 2026 zijn al een aantal wijzigingen doorgevoerd. Deze veranderingen gelden voor iedereen met een energieaansluiting en zorgen ervoor dat de energierekening in 2026 voor veel huishoudens iets hoger uitvalt dan in 2025.  

1. Gasbelasting is omhooggegaan: De energiebelasting op gas is in 2026 opnieuw gestegen, van € 0,70 naar € 0,73 per kuub. Dat betekent dat je per verbruikte kubieke meter gas meer belasting betaalt dan in 2025. Vooral huishoudens met een hoog gasverbruik merken dit direct op hun energierekening. De overheid wil zo stimuleren dat mensen minder gas gaan verbruiken.
2. Stroombelasting gaat omlaag: de belasting op elektriciteit is in 2026 iets gedaald, van € 0,12 naar € 0,11 per kWh. Dat past bij het beleid om huishoudens te stimuleren over te stappen van gas naar stroom, door bijvoorbeeld elektrisch te koken, te verwarmen en te rijden. 
3. Vermindering energiebelasting wordt lager: elk huishouden krijgt jaarlijks een heffingskorting. Dat is de vaste vermindering op de energiebelasting. In 2026 is dit bedrag iets lager dan in 2025. Deze is van  € 635,19 naar € 628,96 gegaan. Je ontvangt dus minder korting op je energiebelasting. 
4. Systeembeheerkosten stijgen gemiddeld met € 25 per jaar: de systeembeheerkosten (voorheen: netbeheerkosten) stijgen in 2026 ongeveer met gemiddeld € 25 per huishouden per jaar. Deze kosten betaal je voor het transport van gas en stroom naar je woning. De stijging komt door grote investeringen in het elektriciteitsnet. Het exacte bedrag hangt af van je aansluiting en je systeembeheerder.
5. Salderingsregeling loopt door tot 2027: Huishoudens met zonnepanelen kunnen in 2026 hun opgewekte stroom nog blijven salderen. Dat betekent dat je stroom die je teruglevert aan het net mag wegstrepen tegen je eigen verbruik op jaarbasis. De salderingsregeling stopt definitief per 1 januari 2027. Vanaf dan zal de terugverdientijd van zonnepanelen flink oplopen.  
6. Variabele energietarieven stijgen per 1 juli: veel energieleveranciers verhogen hun variabele tarieven per 1 juli 2026. Dit komt onder meer door hogere inkoopprijzen op de energiemarkt als gevolg van geopolitieke spanningen. Huishoudens met een variabel energiecontract merken deze stijging direct in hun maandelijkse energiekosten. De exacte verhoging verschilt per energieleverancier en contract.

Welk energiecontract past bij jou?

“De energieprijzen blijven voorlopig schommelen. Daarom is het slim om je energiecontract regelmatig te vergelijken", aldus Tom Schuitemaker. “Wil je zekerheid? Kies dan voor een vast energiecontract. Je zet je tarieven voor een langere periode vast en weet precies waar je aan toe bent.  Denk je dat de prijzen gaan dalen en wil je daarvan profiteren? Dan kun je kiezen voor een variabel of dynamisch contract.” 
 
“Die laatste is vooral interessant als je je stroomverbruik kunt verplaatsen naar goedkope momenten, bijvoorbeeld door je elektrische auto op te laden of de wasmachine aan te zetten als de stroomprijs laag is.”  

Houd er wel rekening mee dat je energierekening uit meer bestaat dan alleen de gas- en stroomprijs. Ook belastingen, btw en systeembeheerkosten maken een groot deel van de rekening uit. Daardoor zie je een daling van de energieprijs niet altijd direct terug in je maandbedrag. 

Ondertussen werkt het kabinet aan de heropening van het Tijdelijk Noodfonds Energie, bedoeld voor huishoudens die moeite hebben om hun energierekening te betalen. Het fonds vergoedt een deel van de energiekosten. Het kabinet heeft hiervoor 195 miljoen euro vrijgemaakt. Op dit moment worden de voorwaarden uitgewerkt. Na goedkeuring door de Tweede Kamer is het streven het fonds voor de winter beschikbaar te hebben.

Vergelijken energiecontracten en bespaar!