Slimme meter: alles over deze digitale energiemeter

De slimme meter kan bijdragen aan een duurzame toekomst en aan je portemonnee, want met behulp van dit apparaat kun je meer inzicht in je energieverbruik krijgen. Deze digitale meter vervangt de huidige (analoge) meter. In de komende jaren wordt de slimme meter aan ieder huishouden in Nederland aangeboden. Op deze pagina over de slimme meter hebben we alle informatie over deze energiemeter voor je op een rijtje gezet.




Energie vergelijken

Wat is een slimme meter?

De slimme meter is een type energiemeter. Het is een digitale meter die het stroom- en gasverbruik bijhoudt en doorgeeft aan de netbeheerder. De netbeheerder geeft het verbruik door aan de energieleverancier, die het verbruik elke twee maanden via een kosten-verbruiksoverzicht naar jou communiceert. Ook kun je door middel van de slimme meter meer inzicht krijgen in je energieverbruik. Dat kan in combinatie met een energieverbruiksmanager, zoals een app waarmee je het energieverbruik per dag kunt zien.

Hoe werkt de slimme meter?

De slimme meter doet eigenlijk niets anders dan het registreren en doorgeven van je gas- en stroomverbruik. Kies je ervoor om de meter aan te zetten (je kunt er ook voor kiezen de meter te laten installeren maar uit te zetten), dan stuurt deze digitale meter het verbruik door middel van een communicatiemodule door naar de energieleverancier. Die communicatiemodule zit in de elektriciteitsmeter. De gasmeter wordt daarom, met een kabel of draadloos, aan de elektriciteitsmeter gekoppeld. Heb je een slimme meter, maar heb je de communicatiemodule uit staan? Dan moet je de meterstanden dus alsnog zelf doorgeven aan de leverancier.

Waarom een slimme meter?

Helaas wordt er op dit moment nog niet genoeg duurzame energie opgewekt om aan de energievraag te voldoen. Het is daarom belangrijk dat we zuiniger omgaan met onze energie. De slimme meter speelt een belangrijke rol bij de bewustwording van het energieverbruiker. Met behulp van de slimme meter kunnen we verspilling beter proberen tegen te gaan, omdat er meer – of eigenlijk makkelijker – inzicht te krijgen is in het energieverbruik. En dat maakt ons bewuster én het besparen op het verbruik beter te doen.

Ook wordt het energienet met de slimme meter klaargestoomd voor de toekomst. Want elektriciteit wordt steeds minder in grote centrales, en steeds meer op kleine schaal geproduceerd. Zoals bijvoorbeeld door het opwekken van energie met zonnepanelen. Hierdoor verandert de vraag naar energie bij de leveranciers. En met de slimme meter is er inzicht in de hoeveelheid stroom die wordt teruggeleverd aan het net. Ook kan er met een slimme meter gebruik worden gemaakt van de flexibele energietarieven die nu al door een aantal leveranciers worden aangeboden.

Heb ik een slimme meter?

Of je nog een analoge meter hebt of al een slimme meter, kun je zien aan de meter zelf. Een slimme meter heeft namelijk een digitaal scherm waarop je je verbruik ziet. Op de meter zitten meerdere knopjes, waarmee je verschillende data op de meter kunt zien. Een slimme meter heeft standaard een dubbel telwerk (digitaal). Op een analoge meter draaien de cijfers via een telwerk, dit kan enkel of dubbel zijn. In het telwerk zie je de getallen langzaam draaien. Bij slimme en analoge meters zijn de meters voor gas en stroom alsnog van elkaar gescheiden. Vind je het lastig om te zien wat voor meter je hebt, dan kun je contact opnemen met je energieleverancier. Deze kan je vertellen wat voor soort meter je in huis hebt.

Wanneer krijg ik een slimme meter?

Het is de bedoeling dat iedereen voor het eind van 2020 een slimme meter in huis heeft. Je netbeheerder biedt je de slimme meter aan, dat doen netbeheerders sinds 2015. Ben je aan de beurt voor plaatsing van de meter, dan ontvang je een aankondigings- en afsprakenbrief van je netbeheerder. Komt het moment van plaatsing niet uit? Dan kun je de afspraak wijzigen door de aannemer die de slimme meter plaatst te bellen voor een nieuwe afspraak. Het telefoonnummer hiervan staat op de brief die je ontvangt over de afspraak. Wil je vooraf weten wanneer jouw adres op de planning staat? Op de website van netbeheerders is vaak een planning te vinden. Daar kun je opzoeken hoelang je nog moet wachten op de meter. Weet je niet wie jouw netbeheerder is? De netbeheerder verschilt per regio. Wie de netbeheerder is op jouw adres, kun je vinden via het eancodeboek.

Slimme meter gratis installeren

In principe is het installeren van de slimme meter gratis. Dat is het geval als je de meter laat plaatsen tijdens de grootschalige uitrol, bij nieuwbouw, grootschalige renovatie of reguliere vervanging. In andere gevallen betaal je wel installatiekosten. Bijvoorbeeld als je de slimme meter eerder wilt ontvangen dan dat jouw adres op de planning staat. Ook moet je betalen als de netbeheerder je de slimme meter al heeft aangeboden, maar jij die hebt geweigerd óf deze wel hebt laten plaatsen maar niet aan hebt laten zetten en dat op een later moment toch wil laten doen.

Slimme meter eerder aanvragen

Als je eerder gebruik wilt maken van de slimme meter, dan kun je een vervroegde plaatsing aanvragen bij je netbeheerder. Als de slimme meter eerder wordt geïnstalleerd, komen hier wel kosten bij kijken. De kosten voor het plaatsen van de gas- en elektriciteitsmeter zijn € 72,60. Als je alleen een elektriciteitsmeter wilt, omdat je bijvoorbeeld geen gasaansluiting hebt, betaal je voor de elektriciteitsmeter alleen € 67,76. Als je de aanvraag hebt gedaan, wordt de slimme meter binnen drie maanden geïnstalleerd. Tenzij de plaatsing om technische redenen niet kan worden gerealiseerd.
Vergelijk energie, vind een voordelig energiecontract en bespaar!

Reageren aanbod slimme meter: de opties

Als je de slimme meter aangeboden krijgt van je netbeheerder, dan zijn er drie mogelijkheden. Je kunt het aanbod accepteren, weigeren, of wel accepteren maar de meter uit laten zetten.

Accepteren en aanzetten

Als je de slimme meter accepteert, dan wordt deze geïnstalleerd en de communicatiemodule wordt aangezet. De netbeheerder kan de meterstanden hierdoor op bepaalde momenten aflezen. Naast deze vaste uitleesmomenten, kun je zelf nog vaker overzichten ontvangen van je energieverbruik. Dat kan bijvoorbeeld met een daarvoor bestemde energieverbruiksapp. Hiermee kun je zelfs je verbruik per dag inzien.

Uitzetten bij acceptatie

Je kunt er ook voor kiezen de slimme meter te laten plaatsen, máár de communicatiemogelijkheid niet in te laten schakelen. Deze blijft dus uit staan. Hierdoor kan de leverancier het verbruik niet op afstand aflezen. Je moet daarom alsnog zelf de meterstanden doorgeven. Als de communicatiemogelijkheden uit staan, kun je zelf wel informatie krijgen over je energieverbruik via de slimme meter. Dat kan door een hiervoor bestemd extern apparaat aan de slimme meter te koppelen. Zo behoud je je privacy, maar heb je wel inzicht in je verbruik. En wil je dat de slimme meter wel aan wordt gezet? Dan kun je dit altijd laten aanpassen. Wel kan het zo zijn dat de netbeheerder hier kosten voor rekent.

Weigeren

Wil je geen slimme meter? Dan mag je de meter altijd weigeren. De slimme meter is namelijk niet verplicht. Je blijft de meterstanden dan gewoon zelf doorgeven aan de leverancier. Weiger je de slimme meter, dan hou je de meter die je nu hebt totdat het tijd is om deze te vervangen. Is de meter op het moment dat jij aan de beurt bent voor het plaatsen van een slimme meter echt aan vervanging toe, dan ontvang je wel een nieuwe digitale meter. Dat is er dan een die niet op afstand is uit te lezen. Wil je na het weigeren toch een slimme meter laten installeren? Dan kan dat, maar de netbeheerder kan hier wel kosten voor in rekening brengen.

Voordelen slimme meter

De slimme meter zou niet overal worden geïnstalleerd en aangeboden als hier geen voordelen aan zouden zitten. Wat zijn die voordelen van de slimme meter?
  1. Je ontvangt in elk geval een keer per twee maanden een kosten-verbruiksoverzicht. Hierop staat het verbruik, een kostenindicatie én een vergelijking met voorgaande jaren en het verbruik van andere huishoudens.
  2. In combinatie met een slimme meter kun je energieverbruik-apps gebruiken, die worden aangeboden door onder andere energieleveranciers. Hiermee kun je bespaartips ontvangen én zie je het dagelijkse verbruik waardoor je je veel bewuster wordt van je verbruik.
  3. Met de slimme meter hoef je meterstanden niet meer op te nemen en door te geven aan je energieleverancier. Ook bij een verhuizing hoef je geen meterstanden meer door te geven.
  4. De slimme meter is nauwkeuriger en minder foutgevoelig.
  5. Het kostenvoordeel dat leveranciers en netbeheerders ervaren door inzicht in vraag en aanbod, kan doorberekend worden aan de klanten. Zo zijn er sinds januari 2017 de flexibele energietarieven, waarmee klanten de energietarieven (deels) naar beursprijs ontvangen. Elk uur van de dag geldt er een andere stroomprijs, waardoor je kunt inspelen op de lage tarieven.

Nadelen slimme meter

Er zitten ook nadelen aan de slimme meter:
  1. De benaming ‘slim’ kan suggereren dat de meter zelf al invloed heeft op het energieverbruik. Dat is niet zo. Om voordeel te beleven aan de slimme meter, heb je een energie-app of slimme thermostaat nodig.
  2. Sommige slimme meters geven geen of verkeerde metingen door. De meters zijn dan nauwkeuriger, het komt voor dat de metingen niet kloppen. Hierdoor kan het verbruik vele malen hoger uitkomen dan het geval is. In 2017 bleek uit onderzoek van de Universiteit Twente en Hogescool van Amsterdam dat zo'n 750.000 slimme meters in Nederlandse huishoudens de stand niet goed doorgeven. Als je denkt dat jouw verbruik niet klopt, dan kun je dit bij de energieleverancier controleren.
  3. Inzicht tast gevoel van privacy aan. Het inzicht in het energieverbruik zou een leefpatroon kunnen vaststellen. Ook kunnen aannames worden gedaan over soorten apparaten in huis. Hierdoor zijn sommige mensen wat huiverig voor de schending van hun privacy. Er zijn echter strenge privacyregels verbonden aan het uitlezen van de slimme meter. Netbeheerders en leveranciers mogen alleen op bepaalde momenten de meterstanden uitlezen. Ook is de slimme meter getest tegen inbraakpogingen en is het dataverkeer optimaal beveiligd.
  4. De slimme meter zendt elektromagnetische straling uit en zou daarmee effect kunnen hebben op de gezondheid. Maar er is geen wetenschappelijk bewijs van nadelige effecten op de gezondheid. Veel andere elektrische apparaten veroorzaken ook straling; die van de slimme meter blijft ruim onder de geldende richtlijnen.
  5. Salderen is niet meer hetzelfde. In de alinea ‘Zonnepanelen en de slimme meter’ lees je hier meer over.

Slimme meter uitlezen

Er zijn een aantal momenten waarop de netbeheerder de slimme energiemeter mag uitlezen als je de communicatiemogelijkheid aan hebt staan. Dat uitlezen mag eens in de twee maanden, wat neerkomt op zes keer per jaar. En ook mag dit bij de jaar- en eindafrekening en als je verhuist of een andere energieleverancier kiest. De netbeheerder geeft deze meterstanden door aan de energieleverancier. Je kunt ervoor kiezen om de meterstanden vaker te ontvangen. Dat kan als bijvoorbeeld als je een energieverbruiksapp downloadt. Daarmee kun je zelfs de meterstanden per dag ontvangen, waardoor je een actueel overzicht hebt van je energieverbruik.

Slimme-meter-apps

Als je een slimme meter hebt, kun je gebruikmaken van een slimme-meter-app. Veel energieleveranciers bieden deze energieverbruik-apps aan. Die zijn heel handig en fijn, want daarmee krijg je heel makkelijk inzicht in je energieverbruik. Ook zijn er apparaten (zoals een slimme thermostaat) die je op de slimme meter aan kunt sluiten, zodat je het actuele verbruik kunt bekijken op een display dat lijkt op een tablet of smartphone.

Slimme thermostaat en energieverbruiksmanagers

De slimme meter moet niet worden verward met de slimme thermostaat en energieverbruiksmanagers. De slimme meter meet het energieverbruik en biedt je een dagelijks (of in elk geval twee maandelijks) overzicht van je gas- en stroomverbruik. Een slimme thermostaat is een apparaat waarmee je de radiatoren in huis ook vanaf afstand kunt beheren. Om een slimme thermostaat in te zetten, hoef je niet over een slimme meter te beschikken. In combinatie met een slimme meter heeft de slimme thermostaat soms wel meer mogelijkheid.

Energieverbruiksmanagers zijn apps en websites waarmee je het verbruik in de gaten kunt houden, bewuster wordt (of kunt worden) van je energieverbruik en makkelijker energie kunt besparen. Om de energieverbruiksmanagers te kunnen gebruiken, heb je wel een slimme meter nodig. In combinatie met een slimme meter kan er met energieverbruiksmanagers bespaard worden op energieverbruik. Doe je dit in combinatie met een voordelig energiecontract, dan bespaar je nog meer op je energiekosten. Om zo'n contract te vinden, kun je energie vergelijken in onze energievergelijker. Zo bespaar je niet alleen op het verbruik, maar ook nog extra op de kosten.

Slimme meter en zonnepanelen

De combinatie van een slimme meter met zonnepanelen lijkt een goede manier om energie te besparen. Met beide kun je namelijk besparen op energiekosten. De slimme meter houdt bij hoeveel energie je teruglevert aan het net, maar de analoge meter maakt geen onderscheid tussen teruggeleverde en ingekochte stroom. Deze ouderwetse meter heeft een draaischijfmeter, die terug blijft draaien als je energie opwekt. Hierdoor betaal je alleen voor de energie die je van de leverancier ontvangen hebt, waardoor je de kWh’s die je zelf hebt opgewekt eigenlijk ontvangt voor het stroomtarief dat de leverancier hanteert. Een analoge meter in combinatie met zonnepanelen levert in dat geval een lagere energierekening op.

Slimmer in de toekomst

Slimme meters worden in de toekomst naar verluid wel slimmer. Binnenkort kan het energieverbruik waarschijnlijk per kwartier worden gemeten. Daarnaast zijn er steeds meer tools en apps in die worden ontwikkeld om het voor consumenten makkelijker en leuker te maken om het verbruik te verminderen. Over een paar jaar kan het heel goed zo zijn dat het dubbel tarief alleen via de slimme meter te krijgen is.
Energie vergelijken

Meer weten?

Wil je meer weten over de slimme meter of over energie in het algemeen? Bekijk dan de veelgestelde vragen of neem contact met ons op via 088-66 99 000 (lokaal tarief). Onze Overstapcoaches staan je graag te woord.