Zorgverzekering zonder vaste woon- of verblijfplaats

Ook zonder adres of vaste woon- of verblijfplaats moet je een zorgverzekering afsluiten. Je hebt alleen een adres nodig waarop je bij de gemeente staat ingeschreven, en dat mag een briefadres zijn: een adres van bijvoorbeeld familie, een vriend of de gemeente, waar je alleen je post ontvangt. Op deze pagina lees je hoe je een briefadres aanvraagt en wat je moet doen als je niet in Nederland staat ingeschreven.

Hoe zit het met je zorgverzekering als je geen vast adres hebt?

Ook als je geen vaste woon- of verblijfplaats hebt, is het verplicht in Nederland om een zorgverzekering te hebben. Verlies je je woonadres, bijvoorbeeld na een scheiding of uitzetting? Regel dan zo snel mogelijk een briefadres en geef dat door aan je zorgverzekeraar. Zonder geldig adres mag de verzekeraar je uitschrijven, en dan ben je onverzekerd.

Hoe vraag je een briefadres (postadres) aan?

Elke zorgverzekeraar vraagt een adres waarop je bij de gemeente staat ingeschreven. Heb je geen woonadres? Dan vraag je een briefadres aan: een adres waar je alleen je post ontvangt. Een postbus telt niet. Je krijgt een briefadres niet automatisch, want de gemeente beoordeelt eerst of je er recht op hebt.

1. Kies een briefadresgever: dat is iemand bij wie je je post laat bezorgen, zoals een familielid, een vriend of de maatschappelijke opvang.
2. Vraag toestemming op papier: de briefadresgever tekent een verklaring dat je zijn adres gebruikt. Je gemeente heeft hier een formulier voor.
3. Vraag het briefadres aan bij de gemeente: neem een geldig identiteitsbewijs en de getekende verklaring mee.
4. Sluit je zorgverzekering af: na goedkeuring laat de gemeente weten dat je bent ingeschreven. Je controleert dit ook gratis in MijnOverheid. Bij je aanvraag vul je het briefadres in, en de verzekeraar controleert het zelf. Je hoeft bij de gemeente geen bewijs van je inschrijving te kopen.

Is er niemand bij wie je je post mag laten bezorgen? Dan moet de gemeente je sinds 1 januari 2022 zelf inschrijven op een briefadres, bijvoorbeeld op het adres van het gemeentehuis. Wordt je aanvraag toch geweigerd? Vraag dan om een schriftelijke beslissing en schakel hulp in van de maatschappelijke opvang, het Leger des Heils of de gratis Zorgverzekeringslijn: 088 900 69 00.

Wat als je niet ingeschreven staat in Nederland?

Of je een zorgverzekering afsluit zonder inschrijving bij de gemeente, hangt af van je situatie:

• Je woont in Nederland, maar staat niet ingeschreven: vraag een briefadres aan bij de gemeente. Zonder woonadres of briefadres zijn er ook andere routes. Werk je in Nederland? Dan gebruik je een loonstrook van maximaal één maand oud. Of gebruik een verklaring van de SVB dat je een Nederlandse zorgverzekering moet afsluiten.
• Je werkt in Nederland, maar woont hier niet: ben je grensarbeider of tijdelijke werknemer uit het buitenland? Dan sluit je een Nederlandse zorgverzekering af. Bij je aanvraag gebruik je een recente loonstrook of een verklaring van de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
• Je hebt een buitenlandse bankrekening: een bankrekening uit een ander Europees land (SEPA-land) mag de zorgverzekeraar niet weigeren voor het afschrijven van de maandelijkse premie. Of je met die rekening ook zorgtoeslag krijgt, check je bij de Belastingdienst.

Welke zorgverzekering past bij je situatie?

Voor de meeste mensen zonder vast adres is een basisverzekering genoeg. Die dekt de zorg bij de huisarts, in het ziekenhuis en bij de apotheek. Een aanvullende verzekering is niet verplicht.

Let wel op het eigen risico. Dat is het bedrag dat je eerst zelf betaalt voordat de verzekeraar vergoedt, in 2027 dus € 400 per jaar. De huisarts valt hier niet onder. Kies je vrijwillig een hoger eigen risico, dan betaal je minder premie per maand. Maar moet je onverwacht naar het ziekenhuis, dan betaal je tot € 900 één keer zelf. Verhoog dit dus alleen als je dit bedrag in één keer zelf kunt betalen.

De dekking van de basisverzekering is bij elke verzekeraar wettelijk gelijk. Het verschil zit vooral in de premie. Vergelijken loont dus: tussen de duurste en de goedkoopste zorgverzekering zit tot honderden euro's per jaar verschil.

Tip: betaal je eigen risico in delen
Krijg je na een behandeling een rekening voor je eigen risico? Lukt betalen in één keer niet? Vraag je zorgverzekeraar om een betalingsregeling.

Krijg je zorgtoeslag zonder vast adres?

Ja, met een briefadres vraag je gewoon zorgtoeslag aan. Zorgtoeslag is een bijdrage van de overheid in je premie. Hoe lager je inkomen, hoe meer je krijgt. Je hebt nodig:

• Een Nederlandse zorgverzekering: zorgtoeslag krijg je pas als je verzekerd bent.
• Een briefadres of woonadres: de Belastingdienst stuurt je post naar dit adres.
• Een eigen bankrekening: de toeslag wordt elke maand op die rekening gestort.
• DigiD: daarmee vraag je zorgtoeslag aan via Mijn toeslagen.

Vraag je zorgtoeslag pas later aan? Dan krijg je hem met terugwerkende kracht over het hele jaar, zolang je hem vóór 1 september van het jaar erna aanvraagt.

Wat gebeurt er als je geen zorgverzekering hebt?

Ben je verplicht verzekerd, maar heb je geen zorgverzekering? Dan stuurt het CAK je een brief. Je hebt daarna 3 maanden om een zorgverzekering af te sluiten. Doe je dat niet? Dan krijg je een boete. Na nog eens 3 maanden zonder verzekering volgt een tweede boete.

Blijf je daarna onverzekerd? Dan sluit het CAK een zorgverzekering voor je af. Je betaalt vervolgens 12 maanden een hogere premie: 110% van de gemiddelde zorgpremie. Die wordt ingehouden op je inkomen. Lukt dat niet, dan krijg je betaalverzoeken van het CJIB.

Bij een verzekering via het CAK betaal je geen premie over de eerdere periode zonder verzekering. Zorgkosten uit die periode betaal je wel zelf. Sluit daarom zo snel mogelijk een zorgverzekering af.

Veelgestelde vragen over een zorgverzekering zonder vaste woon- of verblijfplaats

Ik woon tijdelijk in een camper. Hoe regel ik mijn zorgverzekering?
Zonder vast woonadres schrijf je je in op een briefadres, bijvoorbeeld bij familie. Met dat adres sluit je je zorgverzekering af zoals iedereen. Ga je met de camper langer dan 8 maanden per jaar naar het buitenland? Dat kan gevolgen hebben voor je inschrijving als inwoner van Nederland. Vraag je verzekeraar wat dat voor je verzekering betekent.
 

Mijn gemeente weigert een briefadres. Wat doe ik?
Heb je geen woonadres en niemand bij wie je een briefadres krijgt? Dan moet de gemeente je zelf inschrijven. Weigert de gemeente dat? Vraag dan om de beslissing op papier. Ben je het er niet mee eens, dan maak je binnen 6 weken bezwaar. De maatschappelijke opvang of de Zorgverzekeringslijn (088 900 69 00) helpt je daarbij.
 

Mag ik me inschrijven op het adres van een vriend?
Ja, als je vriend schriftelijk toestemming geeft. Let wel op het verschil tussen een briefadres en een woonadres. Ontvang je er alleen je post, dan is het een briefadres. Slaap je er ook, dan woon je er volgens de gemeente, en schrijf je je in op het woonadres. Krijgt je vriend huurtoeslag of bijstand? Dan kan jouw inschrijving invloed hebben op het bedrag. Bespreek dit samen voordat je je inschrijft.
 

Raak ik mijn zorgverzekering kwijt als mijn briefadres stopt?
Niet automatisch. Trekt je briefadresgever zijn toestemming in? Dan onderzoekt de gemeente je situatie en welk adres bij je past. Neem direct contact op met de gemeente en je zorgverzekeraar. Ook zonder briefadres zijn er andere manieren om verzekerd te blijven, bijvoorbeeld met een recente loonstrook of een SVB-verklaring.